DUIKMUSEUM LEMMER

Duikerklok.
Voor 1800 bedacht men de snorkel en de duikerklok. Door de eeuwen heen zijn hiervan tientallen tekeningen en beschrijvingen bewaard gebleven. Een deel daarvan is niet bruikbaar, omdat men bijvoorbeeld met 'n snorkel dieper als één meter dacht te kunnen duiken. Ook uit de ontwerpen van Leonardo da Vinci (1500) blijkt dat hij niets wist van de druk onder water. De eerst bekende beschrijving van een duikerklok is van Aristoteles. Hij schrijft in 332 v.c. over de belegering van Tyre waarbij een dergelijke klok worden gebruikt. In zijn boekwerk "Problema" schrijft hij; "Duikers die een mogelijkheid tot ademen nodig hebben, en dit krijgen door middel van met lucht gevulde containers, die met kracht overeind worden gehouden tot op gelijke diepte, en dan werden vrijgelaten om te kiepen."

Model van middeleeuwse open duikerklok

Er zijn na 1500 vele duikerklokken ontworpen en gemaakt; Van formaat oliedrum tot enorme houten vaten met 'n verdieping. De verversing van de lucht was meestal,"het geheim van de smid". Waarschijnlijk bleef men onder water tot de lucht onbruikbaar werd of haalde vaten met lucht in de klok. De eerste nauwkeurige gegevens zijn uit 1531 van Guglielmo de Lorena. Hij ontwierp en gebruikte een duikerklok waarmee hij één uur onder water kon blijven. Op zijn tekeningen zien we een houten vat van ong. 200 liter, met een soort draagstel, kettingen vanaf boven, en een kijkglas. Het vat kwam tot het middel van de duiker zodat hij met zijn onderarmen onder de rand door kon werken. Deze uitvinding leek op een grote duikhelm. Helaas is niet beschreven hoe hij de lucht ververste. Rond 1800 werd de luchtpomp uitgevonden en waarmee 'n enorme stap in de richting van het moderne duiken werd gedaan. Door het verkleinen van de duikerklok ontstond toen vanzelf de helm. De zwakke punten waren nog, de lederen luchtslangen en waterdichte kleding voor de duiker.

Gesloten duikerklok

Foto: The Deep Sea Adventure, Weymouth


Duikerklokken worden nog steeds gebruikt, de grootste was misschien wel die, waarmee de IJtunnel in Amsterdam is gebouwd. Deze mat ong. 26 bij 6 meter en was 3 meter hoog. Hij was gemaakt van gewapend beton en woog 1.000.000 kilo.